1. Λατομεία
Ποια νομοθεσία διέπει τη διαδικασία εκμίσθωσης και εκμετάλλευσης δημόσιων λατομείων;
Η εκμίσθωση και εκμετάλλευση δημόσιων λατομείων διέπεται κυρίως από:
- τον ν. 4512/2018 (Κεφάλαιο Β΄ – Λατομεία), ο οποίος αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τα λατομεία αδρανών υλικών, βιομηχανικών ορυκτών, μαρμάρων και φυσικών λίθων,
- τις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση του νόμου, οι οποίες ρυθμίζουν τη διαδικασία εκμίσθωσης, τους όρους εκμετάλλευσης, τα μισθώματα και τις υποχρεώσεις των εκμεταλλευτών,
- καθώς και την περιβαλλοντική νομοθεσία (ν. 4014/2011, όπως ισχύει), που προβλέπει την υποχρεωτική περιβαλλοντική αδειοδότηση και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος μετά τη λήξη της εκμετάλλευσης.
Ποια Υπηρεσία είναι αρμόδια για τα δημόσια λατομεία;
Για τη μίσθωση, διαχείριση και παρακολούθηση δημόσιων λατομείων αδρανών υλικών, βιομηχανικών ορυκτών, μαρμάρων και φυσικών λίθων αρμόδιο είναι το Τμήμα Φυσικών Πόρων της Δ/νσης Τεχνικού Ελέγχου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Πώς γίνεται η εκμίσθωση ενός δημόσιου λατομείου;
Η εκμίσθωση δημόσιου λατομείου γίνεται μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας ή απευθείας μίσθωσης, σύμφωνα με την ισχύουσα λατομική και περιβαλλοντική νομοθεσία.
Σε ποια περίπτωση ακολουθείται η διαγωνιστική διαδικασία (δημοπρασία) και πότε η απευθείας μίσθωση;
Η διαγωνιστική διαδικασία (δημοπρασία) ακολουθείται όταν πρόκειται για τη μίσθωση δημόσιου λατομείου χωρίς προϋπάρχον δικαίωμα εκμετάλλευσης και με σκοπό την επιλογή του πλέον συμφέροντος μισθωτή, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4512/2018.
Η απευθείας μίσθωση επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, ιδίως όταν:
- έχει προηγηθεί έρευνα κοιτάσματος κατόπιν νόμιμης άδειας και έχει διαπιστωθεί εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα από τον ίδιο τον ερευνητή,
- πρόκειται για συνέχιση εκμετάλλευσης ήδη μισθωμένου λατομείου,
- συντρέχουν ειδικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, όπως ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία.
Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται στην περίπτωση μίσθωσης μέσω δημοπρασίας δημόσιου λατομείου;
Στην περίπτωση μίσθωσης δημόσιου λατομείου μέσω δημοπρασίας, η διαδικασία ακολουθεί τα εξής βασικά στάδια, σύμφωνα με την κείμενη λατομική και περιβαλλοντική νομοθεσία:
- Καθορισμός λατομικού χώρου
Η αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση καθορίζει τον λατομικό χώρο και ελέγχει τη δυνατότητα εκμετάλλευσης βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου. - Προκήρυξη δημόσιας δημοπρασίας
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση προκηρύσσει δημόσια δημοπρασία, στην οποία καθορίζονται οι όροι μίσθωσης, το μίσθωμα, η διάρκεια και οι όροι εκμετάλλευσης. - Διενέργεια της δημοπρασίας
Η δημοπρασία διενεργείται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, με συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις. - Ανάδειξη πλειοδότη και έγκριση αποτελέσματος
Πλειοδότης αναδεικνύεται ο συμμετέχων που προσφέρει το υψηλότερο τίμημα και το αποτέλεσμα της δημοπρασίας εγκρίνεται από τα αρμόδια όργανα. - Υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών από τον πλειοδότη
Ο πλειοδότης υποχρεούται να υποβάλει αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ-ΑΔΕ) (https://openbusiness.mindev.gov.gr) τα απαιτούμενα για τη μίσθωση δικαιολογητικά (Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), Έγκριση τεχνικής μελέτης εκμετάλλευσης, εγγυητική επιστολή για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ΑΕΠΟ και εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης των όρων της σύμβασης που θα υπογραφεί). - Υπογραφή σύμβασης μίσθωσης
Υπογράφεται η σύμβαση μίσθωσης μεταξύ του πλειοδότη και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. - Έναρξη εκμετάλλευσης
Η εκμετάλλευση του λατομείου ξεκινά μετά την πλήρωση όλων των νόμιμων προϋποθέσεων και την έκδοση των απαιτούμενων αδειών.
Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται στην περίπτωση της απευθείας μίσθωσης;
Στην περίπτωση απευθείας μίσθωσης δημόσιου λατομείου, η διαδικασία ακολουθεί τα παρακάτω βασικά στάδια, σύμφωνα με την κείμενη λατομική και περιβαλλοντική νομοθεσία:
- Διαπίστωση νόμιμης προϋπόθεσης απευθείας μίσθωσης
Εξετάζεται από τον ενδιαφερόμενο αν συντρέχει περίπτωση που επιτρέπει την απευθείας μίσθωση, όπως η ύπαρξη προηγούμενης άδειας έρευνας και διαπίστωση εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος από τον ίδιο ενδιαφερόμενο ή η συνέχιση ήδη υφιστάμενης εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τον ν. 4512/2018. - Υποβολή αιτήματος από τον ενδιαφερόμενο
Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτημα απευθείας μίσθωσης στην αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ-ΑΔΕ) (https://openbusiness.mindev.gov.gr), συνοδευόμενο από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. - Έλεγχος φακέλου από την Υπηρεσία
Το Τμήμα Φυσικών Πόρων ελέγχει τη νομιμότητα του αιτήματος, τα τεχνικά στοιχεία και τη συνδρομή των προϋποθέσεων απευθείας μίσθωσης. - Περιβαλλοντική αδειοδότηση
Απαιτείται η έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), σύμφωνα με τη νομοθεσία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. - Έγκριση τεχνικής μελέτης εκμετάλλευσης
Απαιτείται η έκδοση Απόφασης Έγκρισης τεχνικής μελέτης εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τον Κανονισμό Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών. - Καθορισμός μισθώματος και όρων μίσθωσης
Καθορίζονται το μίσθωμα, η διάρκεια και οι ειδικοί όροι εκμετάλλευσης, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο. - Κατάθεση εγγυητικών επιστολών
Ο μισθωτής υποχρεούται να καταθέσει εγγυητική επιστολή που εξασφαλίζει την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και την τήρηση των όρων της μίσθωσης. - Έγκριση και υπογραφή σύμβασης μίσθωσης
Υπογράφεται η σύμβαση απευθείας μίσθωσης μεταξύ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και του μισθωτή. - Έναρξη εκμετάλλευσης
Η εκμετάλλευση του λατομείου ξεκινά μετά την πλήρωση όλων των νόμιμων προϋποθέσεων και την έκδοση των απαιτούμενων αδειών (εγκατάσταση του μισθωτή στο λατομικό χώρο, υπογραφή πρωτοκόλλου παράδοσης παραλαβής, αναγγελία έναρξης εργασιών).
Ποια είναι η διαδικασία έκδοσης νόμιμης άδειας (έγκρισης) για έρευνα λατομικού κοιτάσματος σε δημόσιες ή δημοτικές εκτάσεις;
Για την έρευνα λατομικού κοιτάσματος σε δημόσιες και δημοτικές εκτάσεις, ακολουθείται αντίστοιχη διοικητική διαδικασία, σύμφωνα με τον ν. 4512/2018 και την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 479/Β/15‑2‑2018).
Η διαδικασία περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής στάδια:
- Υποβολή αίτησης έρευνας κοιτάσματος
Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ-ΑΔΕ) (https://openbusiness.mindev.gov.gr), με προσδιορισμό της θέσης, της έκτασης και του είδους του ορυκτού. - Έλεγχος αρμοδιότητας και επιτρεπτότητας
Ελέγχεται αν η αιτούμενη έκταση είναι δημόσια ή δημοτική και αν επιτρέπεται η διενέργεια έρευνας σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Στην περίπτωση των δημοτικών εκτάσεων, η διαδικασία εξελίσσεται σε συνεργασία με τον οικείο Δήμο, ως κύριο της έκτασης. - Περιβαλλοντική αδειοδότηση της ερευνητικής δραστηριότητας
Η έρευνα υπόκειται σε περιβαλλοντική διαδικασία (υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις μέσω του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου), σύμφωνα με την περιβαλλοντική νομοθεσία. - Έκδοση απόφασης έγκρισης έρευνας
Εκδίδεται διοικητική πράξη έγκρισης έρευνας από την αρμόδια αρχή, στην οποία καθορίζονται η διάρκεια και οι όροι εκτέλεσης των ερευνητικών εργασιών. - Διενέργεια έρευνας και υποβολή αποτελεσμάτων
Οι εργασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους εγκεκριμένους όρους και τα αποτελέσματα υποβάλλονται στην Ε.Α.Γ.Μ.Ε..
Η έγκριση έρευνας δεν παρέχει αυτοδικαίως δικαίωμα εκμετάλλευσης. Σε περίπτωση διαπίστωσης εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος, ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία εκμίσθωσης του λατομείου.
Ποια είναι τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την έκδοση έγκρισης έρευνας κοιτάσματος σε δημόσιες ή δημοτικές εκτάσεις;
Για την έκδοση έγκρισης έρευνας λατομικού κοιτάσματος σε δημόσιες ή δημοτικές εκτάσεις, απαιτείται η υποβολή αίτησης στην αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση (Τμήμα Φυσικών Πόρων) αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ-ΑΔΕ) (https://openbusiness.mindev.gov.gr). Η διαδικασία περιλαμβάνει Α΄ και Β΄ στάδιο.
Στο Α΄ στάδιο υποβάλλονται τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
- Ηλεκτρονική αίτηση έγκρισης έρευνας
Συμπληρωμένη στο ΟΠΣ‑ΑΔΕ, με αναφορά στη θέση, την έκταση και το είδος του προς έρευνα ορυκτού. - Τοπογραφικό διάγραμμα
Ψηφιακά υπογεγραμμένο, εξαρτημένο από το ισχύον κρατικό σύστημα αναφοράς, στο οποίο αποτυπώνονται με ακρίβεια τα όρια της προς έρευνα έκτασης, κλίμακας 1:5000. - Νομιμοποιητικά στοιχεία αιτούντος
- Για φυσικά πρόσωπα: στοιχεία ταυτότητας.
- Για νομικά πρόσωπα: καταστατικό, τυχόν τροποποιήσεις και στοιχεία νόμιμης εκπροσώπησης, όπως δηλώνονται στο ΟΠΣ‑ΑΔΕ.
- Αποδεικτικό καταβολής του αντίτιμου του παραβόλου του άρθρου 59 του ν. 4442/2016 (e- παράβολο κωδ. 2289).
Κατόπιν ελέγχου από την αρμόδια αρχή και εφόσον συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, ενημερώνεται ο ενδιαφερόμενος για την υποβολή των ακόλουθων δικαιολογητικών του Β΄ σταδίου:
- Δήλωσης Υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις μέσω του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου (ΗΠΜ), συνοδευόμενη από τα παρακάτω:
- Βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης περί υπαγωγής ή μη της περιοχής του έργου σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις του χωρικού σχεδιασμού
- Γνωμοδότηση της οικείας Δασικής Υπηρεσίας
- Απόφαση του Περιφερειάρχη περί τυχόν πρόσθετων όρων στις Π.Π.Δ., σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 10 του ν. 4014/2011, εφόσον η περιοχή υλοποίησης του έργου εμπίπτει στις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000
- Έγκριση της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων, σύμφωνα με το ν. 4858/2021
- Έγκριση της Υπηρεσίας Νεότερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ηπείρου, Βορείου Ιονίου και Δυτικής Μακεδονίας, σύμφωνα με το ν. 4858/2021
- Έγκριση της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας Σπηλαιολογίας Γραφείου Βορείου Ελλάδος, σύμφωνα με το ν. 4858/2021
- Εγγυητική επιστολή εκπλήρωσης των υποχρεώσεων περιβαλλοντικής αποκατάστασης, το ύψος της οποίας ισούται με πενήντα ευρώ ανά στρέμμα, αορίστου χρονικής ισχύος, στην περίπτωση που η διενέργεια ερευνών γίνεται με μεθόδους που συνιστούν ουσιώδη επέμβαση στο έδαφος, όπως εκσκαφές
- Σύμφωνη γνώμη από το Τμήμα Επιθεώρησης Μεταλλείων του Σώματος Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος
- Απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου περί έγκρισης της διενέργειας ερευνητικών εργασιών, σε περίπτωση που η έκταση είναι δημοτική
- Παράβολο 400 ευρώ μέσω του e-παράβολο (κωδ. 3769) για τη χορήγηση της έγκρισης
2. Α.Π.Ε
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας είναι η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή για την έκδοση αδειών εγκατάστασης έργων Α.Π.Ε.;
Το Τμήμα Φυσικών Πόρων της Διεύθυνσης Τεχνικού Ελέγχου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας είναι η αρμόδια υπηρεσία για την έκδοση άδειας εγκατάστασης για έργα Α.Π.Ε. τα οποία κατατάσσονται κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για χορήγηση άδειας εγκατάστασης, στις Α2 και Β’ κατηγορίες περιβαλλοντικής κατάταξης του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 και στην κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσα κανονιστική πράξη.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την άδεια εγκατάστασης σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας;
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να:
- είναι κάτοχος βεβαίωσης ή βεβαίωσης ειδικών έργων, που αφορά το έργο για το οποίο υποβάλλεται αίτηση για την έκδοση άδειας εγκατάστασης
- έχει απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδτησης
- έχει λάβει οριστική προσφορά σύνδεσης
Δικαιολογητικά
- Βεβαίωση ή βεβαίωση ειδικών έργων, που αφορά στο έργο για το οποίο υποβάλλεται η αίτηση για έκδοση της άδειας εγκατάστασης
- Απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης
- Οριστική προσφορά σύνδεσης
- Τεχνική περιγραφή του σταθμού
- Οριζοντιογραφία του σταθμού, από την οποία προκύπτουν σαφώς το γήπεδο εγκατάστασης και το γήπεδο ασφάλειας
- Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τεκμηρίωση του γηπέδου ασφαλείας, του χώρου των συνοδών έργων, εξαιρουμένων των έργων σύνδεσης του σταθμού με το σύστημα ή το δίκτυο και της οδοποιίας, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 18.
- Πρόσφατο πιστοποιητικό ισχύουσας εκπροσώπησης του αιτούντος
- Υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου του αιτούντος περί μη αναστολής αδειοδότησης του σταθμού.
- Έντυπο αίτησης σύμφωνα με τον οικείο κανονισμό
Που επιτρέπεται να εγκαθίστανται και να λειτουργούν οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι σταθμοί αποθήκευσης, καθώς και τα συνοδά τους έργα;
- Σε γήπεδο ή σε χώρο, επί των οποίων είναι καταρχήν επιτρεπτή, με βάση την κείμενη νομοθεσία, η εγκατάσταση σταθμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. ή/και σταθμού αποθήκευσης και εφόσον ο αιτών έχει το δικαίωμα νόμιμης χρήσης.
- Σε δάση, δασικές ή άλλες εκτάσεις, εφόσον επιτρέπεται επί αυτών η εκτέλεση έργων, σύμφωνα με τα άρθρα 45 και 53 του ν. 998/1979.
- Σε αιγιαλό, παραλία, θάλασσα ή σε πυθμένα της, εφόσον έχει παραχωρηθεί το δικαίωμα χρήσης τους, σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 2971/2001